یکی از تکنیکهای کلیدی در جراحی بینی، استئوتومی است. روشی که با دستکاری استخوانها به جراح امکان رفع مشکلاتی مانند پهن بودن بینی را میدهد. به کمک استئوتومی، جراح با ایجاد برشهای دقیق و برنامهریزیشده در استخوانهای بینی، فرم بخش استخوانی بینی را تغییر میدهد و اصلاح میکند.
این تکنیک بسته به شکل بینی، میزان انحراف، عرض استخوانها، وجود قوز و هدف جراحی ممکن است مورد استفاده قرار بگیرد. البته همه افرادی که جراحی بینی انجام میدهند لزوما به استئوتومی نیاز ندارند و تصمیم نهایی باید بعد از معاینه ساختار استخوانی و غضروفی بینی گرفته شود.
در ادامه توضیح میدهیم استئوتومی بینی چیست، برای چه مشکلاتی استفاده میشود، چه انواعی دارد، چگونه انجام میشود و چه تفاوتی با روشهایی مانند پیزوسرجری دارد.
خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه
استئوتومی بینی تکنیکی در جراحی بینی است که با ایجاد برشهای کنترلشده در استخوان، امکان باریک کردن، اصلاح انحراف و تغییر فرم بخش استخوانی بینی را فراهم میکند.
استئوتومی بیشتر برای بینیهای پهن، منحرف، استخوانی یا دارای قوز کاربرد دارد و همه افراد به آن نیاز ندارند.
استئوتومی به روشهای مختلفی مانند لترال، مدیال و اکسترنال انجام میشود و انتخاب روش به ساختار بینی و هدف جراحی بستگی دارد.
برخلاف تصور رایج، عمل بینی بدون استئوتومی هم ممکن است؛ اما اگر استخوان بینی نیاز به اصلاح داشته باشد، نمیتوان صرفاً برای پرهیز از «شکستن استخوان» آن را حذف کرد.
پیزوسرجری نیز نوعی استئوتومی است که با ابزار اولتراسونیک، برش استخوان را با دقت بیشتری انجام میدهد و میتواند آسیب به بافتهای اطراف، کبودی و تورم اولیه را کاهش دهد.
نتیجه موفق استئوتومی تا حد زیادی به مهارت و تجربه جراح و رعایت مراقبتهای قبل و بعد از عمل بستگی دارد.
استئوتومی بینی چیست؟
استئوتومی بینی یا Nasal Osteotomy به ایجاد برشهای کنترل شده در استخوانهای بینی گفته میشود تا جراح بتواند استخوانها را در موقعیت مناسبتری قرار دهد و تغییراتی مانند باریک کردن، ایجاد تقارن، بهبود تنفس، ایجاد تعادل در صورت و … را در بینی ایجاد کند. این کار معمولا زمانی انجام میشود که برای اصلاح ظاهر بینی، صاف کردن انحراف یا کاهش عرض بخش استخوانی، فقط تغییر دادن غضروفها کافی نباشد.
قسمت بالایی بینی از استخوان و قسمتهای پایینتر آن عمدتا از غضروف تشکیل شدهاند. بنابراین اگر مشکل بینی شما مربوط به بخش استخوانی باشد، جراح ممکن است برای دستیابی به فرم مطلوب نیاز به تغییر موقعیت استخوانها داشته باشد.
استئوتوم چیست؟
استئوتوم ابزار جراحی ظریف و مخصوصی است که برای ایجاد برش در استخوان استفاده میشود و بسته به تکنیک جراح، اندازه ابزار و محل استئوتومی میتواند متفاوت باشد.
استئوتومی برای رفع چه مشکلاتی در بینی استفاده میشود؟
استئوتومی معمولا زمانی انجام میشود که فرم یا موقعیت استخوانهای بینی برای رسیدن به نتیجه مورد نظر نیاز به اصلاح داشته باشد. مهم ترین کاربردهای استئوتومی عبارتند از:
اصلاح انحراف استخوان بینی با استئوتومی
اگر قسمت استخوانی بینی نسبت به خط میانی صورت منحرف باشد، جراح به کمک استئوتومی موقعیت استخوانها را تغییر میدهد و انحراف را برطرف میکند.
باریک کردن بینی استخوانی و پهن با استئوتومی بینی
یکی از کاربردهای شناخته شده استئوتومی، کاهش عرض قسمت بالایی بینی است. در افرادی که استخوانهای بینی از نمای روبه رو بیش از حد پهن دیده میشوند، جراح میتواند با ایجاد برشهای کنترل شده، دیوارههای استخوانی را به سمت موقعیت مناسبتری حرکت دهد.
اصلاح فرم بینی و برداشتن قوز با استئوتومی
قوز بینی معمولا ترکیبی از استخوان و غضروف است. جراح میتواند بخش غضروفی را با ابزار برش مناسب بردارد و برای قسمت استخوانی، بسته به اندازه قوز و تکنیک جراحی، از سوهان یا استئوتوم استفاده کند.
از طرفی اگر قوز بزرگ باشد، بعد از برداشتن آن ممکن است بین استخوانهای دو طرف بینی فاصله ایجاد شود و قسمت بالایی بینی از نمای روبه رو پهن یا نامنظم به نظر برسد. در این شرایط، جراح با انجام استئوتومی، استخوانهای دو طرف بینی را به صورت کنترل شده آزاد کرده و به سمت داخل حرکت میدهد تا این فاصله بسته شود. به این ترتیب، هم قوز بینی اصلاح میشود و هم عرض و فرم بخش استخوانی بینی متناسبتر و طبیعیتر خواهد شد. وبسایت pmc.ncbi.nlm.nih.gov درباره این کاربرد استئوتومی نوشته است:
Nasal osteotomies are a cornerstone step for closing an open roof deformity after dorsal hump surgery.
ترجمه: «استئوتومی بینی یکی از مراحل اساسی برای بستن فضای باز ایجادشده در سقف استخوانی بینی بعد از برداشتن قوز پشتی محسوب میشود.»
استئوتومی و ترمیم بینی آسیب دیده یا شکسته
ضربههای قدیمی، شکستگی بینی یا آسیبهای شدید میتوانند باعث کج شدن استخوانهای بینی شوند. در بعضی از زیباجویان، استئوتومی برای آزادسازی و تغییر موقعیت استخوانهایی که در وضعیت نامناسب جوش خوردهاند استفاده میشود.
انواع تکنیکهای استئوتومی در جراحی بینی
انواع استئوتومی شامل لترال (جانبی)، مدیال (میانی) و اکسترنال میشوند. هر یک از این روشها، براساس نیاز و نوع بینی انتخاب میشوند و کاربردهای خاص خود را دارند.
استئوتومی لترال یا جانبی
در این روش پزشک حین جراحی سوراخهایی کوچکی در دو طرف بینی ایجاد کرده و به استخوان شکل دلخواه را میدهد. با استئوتومی لترال، پزشک استخوانها را به هم نزدیکتر یا فرم آنها را صافتر میکند.
استئوتومی مدیال یا میانی
در استئوتومی مدیال، برش در بخش داخلیتر استخوانهای بینی ایجاد میشود. این تکنیک اغلب در کنار استئوتومی جانبی استفاده میشود تا بخش استخوانی آزادی لازم برای جابه جایی را پیدا کند.
استئوتومی اکسترنال
این روش جراحی برای جلوگیری از آسیب به دیوارههای بینی و مجاری تنفسی استفاده میشود. این تکنیک جراحی هم از روی پوست و هم از داخل بینی قابلانجام است.
نحوه انجام عمل استئوتومی بینی
استئوتومی بخشی از جراحی رینوپلاستی است و یک عمل جدا محسوب نمیشود. ترتیب دقیق مراحل نیز بسته به نوع بینی و تکنیک جراح متفاوت است، اما روند کلی میتواند شامل مراحل زیر باشد:
- برای انجام عمل استئوتومی بینی، زیباجو ابتدا بیهوش میشود تا هیچگونه دردی را احساس نکند.
- سپس جراح با استفاده از ابزاری به نام استئوتوم، برشهایی روی استخوان بینی ایجاد میکند.
- در مرحله بعد با فشار دستی دقیق، استخوانهای بینی شکسته میشوند و به حالت متحرک درمیآیند تا جراح آنها را در موقعیت دلخواه و متناسب با چهره زیباجو قرار دهد.
- پس از اینکه پزشک موقعیت استخوانها را بهدقت تنظیم کرد، برشها بخیه میشوند. در این مرحله، برای اینکه بینی در طول دوره نقاهت تکان نخورد، از اسپلینت (آتل پلاستیکی) استفاده میشود.
پیشنهاد مطالعه: اگر میخواهید با تکنیکهای مختلف جراحی آشنا شوید مقاله «انواع عمل بینی» منبعی کامل برای شماست.
فیلم استئوتومی بینی؛ آیا دیدن آن قبل از عمل لازم است؟
جستجوی عبارت “فیلم استئوتومی بینی” معمولا از نگرانی زیباجویان درباره نحوه شکستن استخوان ناشی میشود. با این حال، دیدن فیلم جراحی واقعی توصیه نمیشود؛ چراکه برای بعضی افراد میتواند اضطراب قبل از عمل را بیشتر کند.
مهمتر از مشاهده تصاویر گرافیکی جراحی این است که بدانید چرا استئوتومی برای بینی شما لازم است، کدام قسمت استخوان تغییر میکند، نتیجه مورد انتظار چیست و چه عوارض و دوره نقاهتی ممکن است داشته باشید.
از آن جایی که مشاهده فرایند جراحی معمولا باعث اضطراب زیباجویان میشود، توضیح شماتیک جراحی میتواند انتخاب مناسبتری نسبت به فیلم واقعی اتاق عمل باشد.
عمل بینی بدون شکستن استخوان چگونه ممکن است؟
در پاسخ به سوال “آیا عمل بینی بدون شکستن استخوان ممکن است” باید بگوییم به نوع بینی شما بستگی دارد. اگر تغییرات مورد نیاز فقط به نوک بینی یا ساختارهای غضروفی محدود باشند و بخش استخوانی به اصلاح نیاز نداشته باشد، ممکن است جراحی بدون استئوتومی استخوان انجام شود. در بعضی بینیها نیز اصلاح بسیار محدود پشت بینی بدون جابه جایی استخوانها امکان پذیر است.
اما در صورتی که بینی پهن، دارای انحراف استخوانی قابل توجه یا نیازمند تغییر اساسی در بخش استخوانی باشد، حذف استئوتومی صرفا برای اینکه بتوان جراحی را «بدون شکستن استخوان» نامید تصمیم منطقی و علمی محسوب نمیشود.
اگر به دنبال روشی کم تهاجمی برای تغییر شکل استخوان بینی با کمترین میزان آسیب هستید، پیزوسرجری انتخابی مناسب برای شماست. در بخش بعدی بیشتر با ابن تکنیک جراحی بینی آشنا میشویم.
تکنیک پیزوسرجری روشی کمتهاجمی برای تغییر شکل استخوان بینی
در پیزوسرجری یا جراحی اولتراسونیک هم مانند روش سنتی، استئوتومی استخوان بینی انجام میشود. اما تفاوت اصلی در ابزار مورد استفاده برای ایجاد برش استخوان است. در تکنیک استئوتومی سنتی، جراح با روشهای تهاجمیتر فرم استخوان بینی را اصلاح میکند، اما در پیزوسرجری از دستگاهی به نام پیزوتوم برای ارسال امواج فراصوت با فرکانس بالا با هدف اصلاح فرم استخوان استفاده میشود.
ابزار پیزوالکتریک با ارتعاشات اولتراسونیک امکان برش کنترل شده استخوان را فراهم میکند و هدف آن افزایش دقت و کاهش آسیب ناخواسته به بافتهای اطراف است. همین موضوع باعث میشود دوران نقاهت بعد از عمل کوتاهتر شود و عوارضی مانند کبودی، خونریزی و درد کاهش پیدا کند. (برای آشنایی با این روش نوآورانه و مزایای آن حتما مقاله «عمل بینی با تکنیک پیزوسرجری» را در مجله زیباکس مطالعه کنید.)
| معیار مقایسه | استئوتومی سنتی | پیزوسرجری یا استئوتومی اولتراسونیک |
|---|---|---|
| ابزار مورد استفاده | استئوتوم و ابزارهای مکانیکی جراحی | دستگاه پیزوتوم با امواج اولتراسونیک |
| نحوه اصلاح استخوان | ایجاد برش های کنترل شده با ابزار مکانیکی | ایجاد برش های دقیق با ارتعاشات فراصوت |
| دقت برش استخوان | وابسته به تکنیک و مهارت جراح | امکان کنترل و دقت بیشتر در برش استخوان |
| آسیب به بافت های اطراف | احتمال آسیب بافتی و عروقی بیشتر است | معمولا آسیب کمتری به بافت نرم و عروق اطراف وارد میشود |
| کبودی و تورم بعد از عمل | بیشتر است | معمولا کبودی و تورم اولیه کمتر است |
| خونریزی | احتمال خونریزی بیشتر است | معمولا خونریزی کمتری ایجاد میکند |
| درد بعد از جراحی | ممکن است بیشتر باشد | در برخی بیماران درد اولیه کمتر است |
| دوره نقاهت اولیه | طولانیتر | در برخی موارد دوره نقاهت اولیه راحت تر و کوتاه تر است |
| کاربرد اصلی | اصلاح عرض، انحراف و فرم استخوان بینی | انجام همان اصلاحات استخوانی با ابزار اولتراسونیک |
| آیا استئوتومی انجام میشود؟ | بله | بله؛ تفاوت اصلی در ابزار و شیوه ایجاد برش استخوان است |
آشنایی با مراقبتهای قبل و بعد از عمل استئوتومی بینی
استئوتومی بخشی از جراحی بینی است و نکات مراقبتی آن با «مراقبت های قبل از عمل بینی» تفاوتی ندارد. تعدادی از مراقبتهای قبل و بعد از عمل استئوتومی بینی را در ادامه برایتان آوردهایم؛ اما در نظر داشته باشید که در هر صورت دستور پزشک جراحتان را در اولویت قرار دهید.
مراقبت های قبل از عمل استئوتومی بینی
- حداقل دو هفته قبل از عمل از مصرف داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین، داروهای ضدالتهابی، ایبوپروفن، و ناپروکسن خودداری کنید. مصرف این داروها، خطر خونریزی را افزایش میدهد.
- حداقل دو هفته قبل از عمل مصرف ویتامین E و کپسولهای روغن ماهی را متوقف کنید. برای مصرف هرگونه دارو تقویتی نظر پزشک خود را بپرسید.
- یک هفته قبل از عمل نوشیدن الکل و مصرف دخانیات را کنار بگذارید.
مراقبت های بعد از عمل استئوتومی بینی
علاوهبر انجام این اقدامات قبل از جراحی بینی، پس از عمل نیز باید موارد زیر را رعایت کنید:
- تا 3 روز اول بعد از عمل استئوتومی بینی از کمپرس سرد روی نواحی اطراف بینی برای کاهش کبودی و ورم استفاده کنید.
- بالا نگهداشتن سر هنگام خواب به کاهش تورم کمک میکند.
- حتما داروهای تجویزشده پزشک را بهموقع و براساس دستور او مصرف کنید.
- هیچگونه ورزش یا فعالیت سنگین انجام ندهید و دقت کنید که ضربهای به بینیتان وارد نشود.
اهمیت انتخاب پزشک متخصص برای موفقیت عمل استئوتومی
همچنین اگر ساکن شیراز هستید، مقاله «بهترین جراح بینی در شیراز» را مطالعه کنید تا با انتخاب هوشمندانه پزشک به نتیجهای بینقص از جراحی بینی خود دست پیدا کنید.
منبع: مجله زیباکس
استئوتومی بینی چیست و چه کاربردهایی دارد؟
استئوتومی یکی از تکنیکهای جراحی بینی برای اصلاح فرم و ساختار استخوانهای بینی مانند باریک کردن یا رفع انحراف است.
تکنیکهای مختلف استئوتومی در جراحی بینی چیست؟
تکنیکهای استئوتومی شامل لترال، مدیال و اکسترنال هستند.
آیا در همه عملهای بینی از تکنیک استئوتومی استفاده میشود؟
خیر، روش پیزوسرجری یک تکنیک جراحی بینی است که با استفاده از امواج فراصوت با فرکانس بالا، تغییرات لازم در استخوان بینی را بدون آسیب گسترده انجام میدهد.
آیا استئوتومی بینی درد دارد؟
استئوتومی در حین جراحی و تحت بیهوشی انجام میشود و بیمار مرحله ایجاد برش استخوان را احساس نمیکند. پس از عمل ممکن است درد، احساس فشار، تورم و حساسیت ایجاد شود. شدت درد در افراد مختلف متفاوت است و معمولا با داروهای تجویز شده توسط پزشک کنترل میشود.
آیا استئوتومی باعث کبودی دور چشم میشود؟
استئوتومی میتواند یکی از عوامل ایجاد کبودی و تورم اطراف چشم پس از رینوپلاستی باشد، اما میزان آن به تکنیک جراحی، شرایط بیمار و میزان دستکاری استخوانها بستگی دارد. مطالعات نشان دادهاند که استفاده از ابزارهای پیزوالکتریک در مقایسه با استئوتومی سنتی ممکن است میزان کبودی و تورم اولیه را کاهش دهد.
تفاوت استئوتومی سنتی با پیزوسرجری چیست؟
در استئوتومی سنتی معمولا از استئوتوم و چکش مخصوص برای ایجاد خطوط برش در استخوان استفاده میشود. اما در جراحی بینی به سبک پیزوسرجری برش استخوان با ابزار پیزوالکتریک و ارتعاشات اولتراسونیک انجام میشود.
