درمان دارویی انحراف بینی
در این مقاله میخوانید: چه زمانی عمل انحراف بینی لازم است، سپتوپلاستی دقیقاً چگونه انجام میشود، دوره نقاهت و مراقبتهای بعد از عمل چگونه است، چه عوارضی ممکن است ایجاد شود، آیا تنفس بعد از عمل بهتر میشود و هزینه جراحی به چه عواملی بستگی دارد.
پاسخ سریع
انحراف بینی یعنی تیغهای که داخل بینی قرار دارد و دو طرف بینی را از هم جدا میکند، به یک سمت خم شده باشد. اما هر انحرافی نیاز به عمل ندارد؛ اگر راحت نفس میکشید و انحراف برایتان مشکلی ایجاد نکرده است، معمولاً جراحی لازم نیست.
خلاصه نکاتی که باید در مورد عمل انحراف بینی بدانید…
- اگر یک طرف بینیتان همیشه گرفته است، شبها سخت نفس میکشید یا بیشتر از دهان نفس میکشید، ممکن است انحراف تیغه بینی در این مشکل نقش داشته باشد. البته آلرژی، بزرگی شاخکهای بینی و مشکلات دیگر هم میتوانند باعث گرفتگی شوند.
- هزینه جراحی انحراف تیغه بینی در سال 1405 معمولاً در بازهی بین 150 تا 250 میلیون تومان قرار دارد. (این عدد صرفاً یک تخمین است و قیمت نهایی برای همه افراد نیست)
- هدف اصلی عمل بهتر شدن تنفس است؛ نه کوچک کردن یا تغییر فرم بینی.
- اگر همزمان میخواهید مشکل تنفسی و کجی یا فرم ظاهری بینی را اصلاح کنید، ممکن است به سپتورینوپلاستی نیاز داشته باشید. (عمل درمانی و زیبایی همزمان)
- بعد از عمل، بینی در روزهای اول معمولاً گرفته است و ممکن است ورم، ترشح خونی و احساس فشار داشته باشید. دوره نقاهت اولیه معمولاً حدود ۱ تا ۲ هفته است، اما بهتر شدن کامل تنفس میتواند چند ماه طول بکشد.
- نتیجه سپتوپلاستی معمولاً ماندگار است؛ اما اگر بعد از عمل دوباره دچار گرفتگی بینی شدید، لزوماً به معنی برگشت انحراف نیست؛ آلرژی، ورم، شاخکهای بینی یا مشکلات دیگر هم میتوانند باعث گرفتگی بینی بعد از عمل انحراف شوند.
آیا هر انحراف بینی نیاز به عمل دارد؟ چه زمانی جراحی انحراف بینی لازم است؟
خیر؛ اگر انحراف بینی برایتان مشکلی ایجاد نمیکند، معمولاً نیازی به عمل ندارید. ممکن است در معاینه یا سی تی اسکن به شما بگویند «تیغه بینیتان انحراف دارد»، اما این جمله بهتنهایی به معنی لزوم جراحی نیست! طبق توضیح Mayo Clinic درباره انحراف تیغه بینی، انحراف تیغه بینی اگر علامتی ایجاد نکند، معمولاً به درمان نیاز ندارد. Cleveland Clinic هم میگوید بسیاری از افراد انحراف تیغه بینی دارند اما به دلیل نداشتن علائم، نیازی به درمان پیدا نمیکنند.
پس قبل از اینکه به فکر عمل بیفتید، باید بپرسید: «این انحراف چه مشکلی برای من ایجاد کرده است؟» اگر راحت از بینی نفس میکشید، خوابتان خوب است و گرفتگی یا انسداد آزاردهنده ندارید، صرفاً وجود انحراف معمولاً دلیل کافی برای جراحی نیست.
چه زمانی جراحی انحراف بینی لازم است؟
اگر انحراف تیغه بینی باعث شود خوب نفس نکشید یا علائم آزاردهنده دیگری داشته باشید، پزشک میتواند جراحی را مطرح کند. بنابراین، اگر علائم زیر را دارید، ممکن است جراحی انحراف بینی گزینه برایتان لازم باشد:
- یک طرف بینیتان تقریباً همیشه گرفته است.
- از یک یا هر دو طرف بینی بهسختی نفس میکشید.
- شبها به دلیل گرفتگی بینی راحت نمیخوابید.
- مجبور میشوید بیشتر از دهان نفس بکشید.
- خونریزی بینی بهطور مکرر دارید.
- با وجود درمان آلرژی یا التهاب بینی، هنوز انسداد قابلتوجه دارید.
در این مرحله پزشک بررسی میکند آیا خودِ انحراف تیغه بینی باعث مشکل تنفسی شما شده یا گرفتگی بینی دلیل دیگری هم دارد؛ مثلاً آلرژی، ورم و التهاب داخل بینی، بزرگ بودن شاخکهای بینی یا مشکل دریچه بینی.
یعنی ممکن است انحراف داشته باشید، اما بخش زیادی از گرفتگی بینیتان به آلرژی یا ورم داخل بینی مربوط باشد. به همین دلیل، پزشک قبل از پیشنهاد سپتوپلاستی علت اصلی مشکل و تأثیر آن بر تنفس و زندگی روزمرهتان را بررسی میکند.
آیا قبل از عمل انحراف بینی باید درمان دارویی انجام شود؟
اگر بخشی از گرفتگی بینی به آلرژی یا التهاب مربوط باشد، بله؛ ممکن است درمان دارویی برای انحراف بینی را قبل از جراحی امتحان کند. داروهایی مثل اسپریهای استروئیدی بینی، آنتیهیستامینها و بعضی داروهای دیگر میتوانند ورم و التهاب داخل بینی را کاهش دهند.
اما باید بدانید که دارو تیغه بینی را صاف نمیکند. اگر مشکل اصلی شما خودِ انحراف تیغه باشد، سپتوپلاستی میتواند آن را اصلاح کند. داروها میتوانند علائم ناشی از آلرژی یا مشکلات همراه را کنترل کنند، اما طبق مطالعات، برای اصلاح خودِ انحراف، باید حتماً جراحی انجام شود. پزشک ابتدا دارو بدهد تا مشخص شود چه مقدار از گرفتگی شما به التهاب مربوط است و چه مقدار به ساختار بینی.
هزینه عمل انحراف بینی چقدر است؟
هزینه عمل انحراف بینی در سال 1405 معمولاً حدود 150 تا 250 میلیون تومان است. البته نمیتوان یک قیمت ثابت برای همه بیماران اعلام کرد. هزینه نهایی به چند عامل بستگی دارد:
- دستمزد جراح
- بیمارستان یا مرکز جراحی
- هزینه بیهوشی
- میزان پیچیدگی عمل
- انجام همزمان جراحیهای دیگر
- شهر و مرکز درمانی
- نوع پوشش بیمه
بنابراین قیمت نهایی بعد از معاینه حضوری مشخص میشود.
آیا بیمه هزینه عمل انحراف بینی را پرداخت میکند؟
ممکن است بیمه بخشی از هزینه سپتوپلاستی را پوشش دهد، اگر پزشک جراحی را از نظر پزشکی ضروری بداند و بیمه شما این خدمت را تحت پوشش داشته باشد. اما هزینه جراحی زیبایی بینی معمولاً شرایط متفاوتی دارد و بسیاری از بیمهها بخش زیبایی عمل را پوشش نمیدهند. پس قبل از عمل انحراف بینی (سپتوپلاستی) دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
عمل انحراف بینی یا سپتوپلاستی برای صاف کردن تیغه کجشده بینی انجام میشود. تیغه بینی همان دیوارهای است که داخل بینی قرار دارد و بینی را به دو قسمت راست و چپ تقسیم میکند.
وقتی تیغه بینی به یک سمت کج باشد، ممکن است راه عبور هوا تنگ شود و نفس کشیدن از یک یا هر دو طرف بینی برایتان سختتر شود. البته هر انحرافی مشکلساز نیست؛ بعضی افراد انحراف بینی دارند اما هیچ مشکل تنفسی ندارند.
در عمل سپتوپلاستی، جراح قسمتهای کجشده غضروف یا استخوان تیغه بینی را صاف یا جابهجا میکند و اگر لازم باشد، بخشی از آن را برمیدارد تا راه تنفس بازتر شود.
آیا در سپتوپلاستی فرم بینی از بیرون تغییر میکند؟
در سپتوپلاستی ساده، هدف تغییر ظاهر بینی نیست و جراح معمولاً عمل را از داخل بینی انجام میدهد. بنابراین قرار نیست با این عمل بینی شما کوچکتر یا خوشفرمتر شود. اما اگر علاوه بر انحراف تیغه، خودِ بینی از بیرون هم کج باشد یا استخوان و غضروف بیرونی بینی نیاز به اصلاح داشته باشد، سپتوپلاستی بهتنهایی کافی نیست.
در این شرایط، پزشک ممکن است سپتورینوپلاستی را پیشنهاد کند؛ یعنی در یک جراحی، هم تیغه بینی را برای بهتر شدن تنفس اصلاح کند و هم فرم و ساختار بیرونی بینی را تغییر دهد.
تفاوت سپتوپلاستی، رینوپلاستی و سپتورینوپلاستی چیست؟
در یک کلام، «سیتوپلاستی» عمل درمان انحراف بینی با هدف اصلاح تیغه بینی و بهتر شدن تنفس است؛ «رینوپلاستی» عمل زیبایی بینی محسوب میشود و هدف آن تغییر فرم و ظاهر بینی است؛ و سیتورینوپلاستی به ترکیبی از هر دو گفته میشود و هدف آن اصلاح تیغه و همزمان تغییر ساختار بینی است.
پس اگر مشکل اصلی شما انحراف تیغه و سختی تنفس باشد، ممکن است سپتوپلاستی کافی باشد. اما اگر همزمان بینیتان از بیرون کج باشد یا بخواهید فرم بینی را هم تغییر دهید، پزشک ممکن است سپتورینوپلاستی را پیشنهاد کند.
عمل انحراف بینی چگونه انجام میشود؟ از روند انجام تا مرخصی
جراح در این عمل قسمت کجشده تیغه بینی را اصلاح میکند تا راه تنفس بازتر شود. روند عمل بهطور کلی شامل این مراحل است:
- قبل از عمل، پزشک داخل بینی را معاینه میکند و بررسی میکند که گرفتگی بینی فقط به دلیل انحراف تیغه است یا عواملی مثل آلرژی، بزرگی شاخکهای بینی یا مشکل دریچه بینی هم در آن نقش دارند.
- جراح عمل را با بیحسی یا بیهوشی مناسب انجام میدهد. نوع آن به شرایط شما، میزان پیچیدگی عمل و نظر جراح و متخصص بیهوشی بستگی دارد.
- جراح از داخل بینی به تیغه دسترسی پیدا میکند و قسمتهای کجشده غضروف یا استخوان را صاف یا جابهجا میکند. اگر بخشی از تیغه بیش از حد کج باشد، ممکن است جراح قسمتی از آن را بردارد.
- جراح هنگام اصلاح تیغه، مقدار کافی از غضروف و استخوان را حفظ میکند تا استحکام و شکل بینی آسیب نبیند.
- در پایان، ممکن است جراح داخل بینی اسپلینت سیلیکونی یا پانسمان قرار دهد. همه بیماران به اسپلینت یا تامپون نیاز ندارند.
- سپتوپلاستی معمولاً حدود ۳۰ تا ۹۰ دقیقه طول میکشد و اغلب بهصورت سرپایی انجام میشود. اگر شرایط عمومیتان مناسب باشد، معمولاً همان روز به خانه برمیگردید.
یک نکته مهم هم این است که عمل انحراف بینی لزوماً به معنی شکستن استخوان بینی نیست. اگر مشکل فقط در تیغه داخلی باشد، جراح همان قسمت را اصلاح میکند؛ اما اگر استخوانهای بیرونی بینی هم کج باشند و در تنفس مشکل ایجاد کنند، ممکن است آنها را نیز اصلاح کند.
عمل انحراف بینی چقدر طول میکشد و آیا همان روز مرخص میشوم؟
مدت عمل به میزان انحراف و کارهای همراه بستگی دارد، اما Cleveland Clinic مدت معمول سپتوپلاستی را حدود ۳۰ تا ۹۰ دقیقه اعلام میکند.
سپتوپلاستی معمولاً بهصورت سرپایی انجام میشود؛ یعنی اگر شرایط عمومیتان مناسب باشد و پزشک اجازه دهد، میتوانید همان روز به خانه برگردید. اگر بیهوشی داشته باشید، معمولاً باید فرد دیگری شما را به خانه برساند.
عمل انحراف بینی چقدر درد دارد؟
سپتوپلاستی معمولاً جراحی بسیار دردناکی نیست. چیزی که بیشتر بیماران در روزهای اول احساس میکنند، ترکیبی از گرفتگی، فشار و ناراحتی داخل بینی است. بعد از سپتوپلاستی ممکن است درد خفیف تا متوسط، احساس فشار اطراف بینی و صورت و گرفتگی بینی داشته باشید و این ناراحتیها معمولاً طی چند روز کمتر میشوند.
- در روز اول ممکن است بیشتر از درد، احساس فشار، سنگینی صورت و گرفتگی بینی داشته باشید. اگر داخل بینی اسپلینت یا پانسمان گذاشته باشند، احساس انسداد هم میتواند بیشتر شود.
- در روزهای بعد معمولاً درد کمتر میشود، اما گرفتگی بینی ممکن است همچنان ادامه داشته باشد. بنابراین کمتر شدن درد به این معنی نیست که همان روز باید انتظار داشته باشید بینیتان کاملاً باز شود.
کمی ترشح خونی هم در روزهای اول میتواند اتفاق بیفتد؛ اما خونریزی شدید یا مداوم طبیعی نیست و باید با پزشک تماس بگیرید.
دوره نقاهت عمل انحراف بینی چقدر است؟
دوره نقاهت اولیه سپتوپلاستی معمولاً حدود یک تا دو هفته است، اما ترمیم کامل داخل بینی بیشتر طول میکشد. Cleveland Clinic دوره بهبود اولیه را حدود یک تا دو هفته میداند و توضیح میدهد که ترمیم کاملتر میتواند چند ماه طول بکشد.
جدول زمانی نقاهت عمل انحراف بینی
| زمان | وضعیت بعد از جراحی سییتوپلاستی |
|---|---|
| روز عمل | استراحت، گرفتگی بینی و احتمال ترشح خونی؛ ممکن است اسپلینت یا پانسمان داشته باشید. |
| روزهای ۱ تا ۳ | ورم، گرفتگی و احساس فشار بیشتر است و معمولاً به استراحت نیاز دارید. |
| هفته اول | هنوز گرفتگی و ترشحات وجود دارد و فعالیتها باید سبک باشند. |
| هفته دوم | بسیاری از افراد میتوانند با اجازه پزشک به کارهای روزمره و فعالیتهای سبک برگردند. |
| هفتههای بعد | تنفس بهتدریج بهتر میشود، اما ورم داخل بینی میتواند مدتی باقی بماند. |
| چند ماه بعد | با ادامه ترمیم، نتیجه نهایی عمل بهتر مشخص میشود. |
بعد از این عمل چند روز استراحت لازم است و چه زمانی میتوان سر کار رفت؟
برای کارهای سبک، بسیاری از افراد بعد از حدود یک هفته میتوانند به فعالیت برگردند. البته اگر کارتان فیزیکی است یا مجبورید زیاد خم شوید و فعالیت کنید، ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشید. پس زمان برگشت به کار برای همه یکسان نیست و به نوع کار، شدت جراحی و وضعیت ترمیم شما بستگی دارد.
بعد از عمل انحراف بینی، چه زمانی تنفس بهتر میشود؟
تنفس معمولاً بلافاصله بعد از عمل بهتر نمیشود. در چند روز اول، ورم داخل بینی، ترشحات، دلمه و گاهی اسپلینت باعث میشوند بینی حتی بیشتر از قبل گرفته باشد. معمولاً طی ۱ تا ۲ هفته، با کمتر شدن ورم و باز شدن راه بینی، تنفس بهتر میشود؛ اما رسیدن به نتیجه نهایی ممکن است چند ماه زمان ببرد.
در یک مطالعه تصادفیشده در BMJ روی ۳۷۸ فرد مبتلا به انحراف تیغه بینی، افرادی که سپتوپلاستی انجام دادند، ۶ ماه بعد بهبود بیشتری در تنفس و کیفیت زندگی داشتند. این بهبود در افرادی که قبل از عمل گرفتگی شدیدتری داشتند، بیشتر بود.
پس اگر هفته اول هنوز خوب نفس نمیکشید، نگران نشوید؛ این موضوع در روزهای اول طبیعی است. اما اگر بعد از چند ماه همچنان گرفتگی قابلتوجه داشتید، بهتر است جراح علت آن را بررسی کند.
عوارض عمل انحراف بینی چیست؟
سپتوپلاستی هم مثل هر جراحی دیگری ممکن است عوارض داشته باشد؛ اما هر ناراحتی که بعد از عمل تجربه میکنید، عارضه جدی نیست. گرفتگی بینی، ورم، احساس فشار، ترشح خونی خفیف و کاهش موقت حس بویایی در روزها و هفتههای اول میتوانند بخشی از روند طبیعی ترمیم باشند. در مقابل، بعضی عوارض کمتر شایع هستند و ممکن است به درمان بیشتری نیاز داشته باشند.
در جدول زیر، عارضههای بعد از این عمل را مقایسه میکنیم تا بدانید کدام یک طبیعی هستند و کدام یک نیاز به توجه بیشتری دارند:
| علامت بعد از عمل | معمولاً قابل انتظار | چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرم؟ |
|---|---|---|
| گرفتگی بینی | بله، بهخصوص در روزها و هفتههای اول | اگر شدید باشد، بدتر شود یا مدت زیادی ادامه پیدا کند |
| ترشح خونی خفیف | ممکن است | اگر خونریزی زیاد یا مداوم باشد |
| درد | بله، معمولاً خفیف تا متوسط | اگر شدید باشد یا بهجای بهتر شدن بیشتر شود |
| ورم | بله | اگر ناگهان شدید شود یا همراه علائم غیرعادی باشد |
| تب | نیاز به توجه دارد | اگر تب قابلتوجه باشد یا همراه علائم دیگری ایجاد شود |
| مشکل تنفس | گرفتگی اولیه ممکن است طبیعی باشد | اگر تنفس واقعاً دشوار شود، سریعاً پیگیری کنید |
عوارض شایع و موقت بعد از عمل انحراف بینی
در روزها و هفتههای اول ممکن است این موارد را داشته باشید:
- گرفتگی بینی
- ورم داخل بینی
- احساس فشار یا ناراحتی در صورت
- ترشح خونی خفیف
- سردرد خفیف
- احساس پری یا گرفتگی گوش
- کاهش موقت حس بویایی
- بیحسی موقت اطراف بینی یا دندانهای بالایی
این علائم معمولاً با کمتر شدن ورم و ترمیم داخل بینی بهتر میشوند. بنابراین اگر در هفته اول هنوز بینیتان گرفته است، لزوماً به معنی ناموفق بودن عمل نیست.
عوارض کمتر شایع سپتوپلاستی چقدر است؟
در یک مطالعه معتبر که روی ۳۷۸ نفر انجام شد، عوارض بعد از سپتوپلاستی بررسی شد. در این مطالعه، ۱۷۴ نفر تحت عمل سپتوپلاستی قرار گرفتند و موارد زیر در آنها گزارش شد:
| عارضه | میزان گزارششده |
|---|---|
| تغییر حس بویایی | ۱۱٪ |
| بیحسی دندانهای بالایی | ۱۱٪ |
| تغییر ظاهر بینی | ۱۰٪ |
| عفونت نیازمند آنتیبیوتیک | ۱۲٪ |
| چسبندگی داخل بینی | ۴٪ |
| خونریزی منجر به بستری مجدد | ۴٪ |
| سوراخ شدن تیغه بینی | ۳٪ |
یک نکته مهم: این اعداد به این معنی نیستند که مثلاً ۱۱٪ افراد بعد از عمل بویاییشان را برای همیشه از دست میدهند. در این مطالعه فقط «تغییر حس بویایی» گزارش شده است. همینطور تغییر ظاهر بینی لزوماً به معنی بدفرم شدن بینی نیست.
از طرفی، این درصدها مربوط به همین مطالعه هستند و نمیتوان گفت عوارض سپتوپلاستی برای همه دقیقاً همینقدر است. شرایط بیمار، نوع و میزان انحراف و روش جراحی میتواند روی احتمال بروز عوارض تأثیر بگذارد.
زنگ خطرهای بعد از عمل انحراف تیغه بینی: چه علائمی نیاز به بررسی سریع دارند؟
اگر بعد از عمل یکی از این موارد را داشتید، با جراح یا مرکز درمانی تماس بگیرید:
- خونریزی شدید یا خونریزیای که متوقف نمیشود.
- درد شدید یا دردی که بهجای بهتر شدن، بیشتر میشود.
- تب بالا یا بدحال شدن عمومی.
- مشکل قابلتوجه در تنفس.
- تورم یا علائمی که ناگهان شدیدتر میشوند.
این علائم را بهتر است صرفاً به حساب «طبیعی بودن دوران نقاهت» نگذارید و با جراح خود مطرح کنید.
آیا عمل انحراف بینی نتیجه دائمی دارد؟
اگر انحراف بینی واقعاً دلیل اصلی گرفتگی و سختی تنفس شما باشد، معمولاً نتیجه سپتوپلاستی ماندگار است. زیرا جراح قسمت کجشده تیغه بینی را اصلاح میکند و این مشکل معمولاً دوباره به حالت قبل برنمیگردد.
اما سؤال مهمتر این است: «چقدر میتوان روی نتیجه عمل حساب کرد؟»
در یک بررسی که نتیجه عمل بیش از ۴۴۰۰ بیمار را در ۳۵ مطالعه بررسی کرده بود، مشخص شد که بهبود تنفس بعد از سپتوپلاستی در پیگیریهای طولانیمدت هم ادامه داشته است. حدود ۷۵٪ بیماران از نتیجه عمل راضی بودند یا بهبود علائم تنفسی خود را گزارش کردند. این آمار، عدد بسیار خوبی است و نرخ موفقیت بالای این جراحی را نشان میدهد.
البته این به معنی آن نیست که بعد از عمل دیگر هیچوقت بینیتان دچار گرفتگی نمیشود. در یک بررسی بزرگ روی بیش از ۲۹۵ هزار بیمار، حدود ۱.۱٪ افراد بعد از سپتوپلاستی به جراحی مجدد نیاز پیدا کردند.
اگر بعد از عمل دوباره احساس کردید بینیتان گرفته است، فوراً به این نتیجه نرسید که «انحراف برگشته». گرفتگی بینی میتواند علتهای دیگری هم داشته باشد؛ مثلاً آلرژی، التهاب داخل بینی، بزرگ شدن شاخکهای بینی، چسبندگی یا مشکل دریچه بینی.
پس اگر انحراف تیغه بینی واقعاً علت اصلی مشکل تنفسی شما باشد، سپتوپلاستی میتواند یک راهحل ماندگار باشد. فقط نباید از آن انتظار داشت که بینی را برای همیشه از هر نوع گرفتگی و مشکل تنفسی مصون کند. (به یا دداشته باشید که بینی هم بالاخره یک عضو انسانی است، نه دستگاهی که بعد از تعمیر تا آخر عمر گارانتی شود!)
چرا ممکن است علائم بعد از عمل انحراف بینی باقی بمانند؟
اگر بعد از عمل همچنان خوب نفس نمیکشید، چند احتمال وجود دارد:
- انحراف تنها علت گرفتگی شما نبوده است.
- آلرژی یا التهاب داخل بینی همچنان ادامه دارد.
- شاخکهای بینی بزرگ هستند.
- دریچه بینی مشکل دارد.
- داخل بینی چسبندگی ایجاد شده است.
- بخشی از مشکل ساختاری باقی مانده است.
به همین دلیل، باقی ماندن گرفتگی بهتنهایی ثابت نمیکند که سپتوپلاستی شکست خورده است.
مراقبتهای بعد از عمل انحراف بینی
دستور جراح شما همیشه از توصیههای عمومی مهمتر است؛ چون نوع عمل و روند ترمیم برای همه یکسان نیست. بااینحال، بعد از سپتوپلاستی چند نکته مهم را باید رعایت کنید:
- شستوشوی بینی: اگر جراح شستوشوی بینی با محلول سالین را تجویز کرده است، طبق دستور انجام دهید. شستوشو به تمیز شدن ترشحات و دلمههای داخل بینی کمک میکند. داخل بینی را دستکاری نکنید و چیزی را بدون اجازه پزشک وارد بینی نکنید.
- نحوه خوابیدن: در روزهای اول بهتر است به پشت و با سر کمی بالاتر از بدن بخوابید. این کار میتواند به کاهش ورم و احساس گرفتگی کمک کند.
- فین کردن و عطسه: معمولاً تا حدود یک هفته بعد از عمل نباید فین کنید. اگر مجبور به عطسه شدید، دهان را باز نگه دارید تا فشار کمتری به بینی وارد شود.
- فعالیت و ورزش: در روزهای اول فعالیت را سبک نگه دارید و از ورزش شدید، زور زدن، خم شدن زیاد و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. بسته به وسعت عمل، ممکن است جراح فعالیت شدید و بلند کردن اجسام سنگین را تا حدود ۶ هفته محدود کند.
- داروها: مسکن، اسپری یا شستوشوی بینی و سایر داروها را طبق نسخه مصرف کنید. داروهایی مثل آسپرین یا ایبوپروفن را هم خودسرانه شروع یا قطع نکنید و درباره مصرف آنها از جراح خود سؤال کنید.
- اسپلینت یا پانسمان: اگر جراح داخل بینی اسپلینت یا پانسمان قرار داده است، خودتان آن را جابهجا یا خارج نکنید. در بسیاری از موارد، جراح حدود یک هفته بعد وضعیت اسپلینت را بررسی میکند و در صورت نیاز آن را خارج میکند.
- ویزیت بعد از عمل: معمولاً اولین ویزیت در حدود یک هفته بعد از عمل انجام میشود تا جراح وضعیت داخل بینی، روند ترمیم و اسپلینت یا پانسمان را بررسی کند. زمان دقیق این ویزیت را جراح شما مشخص میکند.
چرا بعد از عمل انحراف بینی هنوز بینیام گرفته است؟
اگر بعد از سپتوپلاستی هنوز بینیتان گرفته است، لزوماً به این معنی نیست که عمل موفق نبوده است. در واقع در روزهای اول بعد از عمل انحراف تیغه بینی، گرفتگی بینی و ترشح خونی کاملاً شایع هستند و ترمیم کاملتر بینی میتواند چند ماه طول بکشد.
حتی ممکن است بلافاصله بعد از عمل احساس کنید تنفستان از قبل هم سختتر شده است. این وضعیت معمولاً با کاهش ورم و خارج شدن ترشحات و پانسمان بهتر میشود. اما اگر مدت قابلتوجهی از عمل گذشته و هنوز تنفستان مشکل دارد، پزشک باید علت را بررسی کند.
مهمترین علتهای گرفتگی بینی بعد از سیتوپلاستی عبارتاند از:
- ورم داخل بینی که هنوز کاملاً برطرف نشده است.
- ترشحات و دلمههای داخل بینی.
- آلرژی و التهاب داخل بینی.
- بزرگی شاخکهای بینی.
- چسبندگی داخل بینی بعد از جراحی.
- باقی ماندن بخشی از انحراف یا یک مشکل ساختاری دیگر.
- مشکلات دریچه بینی یا سایر علتهای انسداد.
یعنی اگر بعد از عمل هنوز نمیتوانید خوب نفس بکشید، فقط به خودِ تیغه بینی نگاه نمیکنیم. پزشک باید داخل بینی را بررسی کند تا مشخص شود گرفتگی از کجا میآید. گاهی انحراف تیغه فقط یکی از مشکلات بینی بوده است و عواملی مثل آلرژی، بزرگی شاخکها یا مشکل دریچه بینی همچنان باعث انسداد میشوند.
گاهی هم خودِ تیغه هنوز کاملاً اصلاح نشده یا داخل بینی چسبندگی ایجاد شده است. بنابراین «هنوز بینیام گرفته» بهتنهایی دلیل کافی برای قضاوت درباره نتیجه عمل نیست؛ مهم این است که پزشک علت گرفتگی را پیدا کند.
چه کسانی بیشتر از عمل انحراف بینی سود میبرند؟
افرادی با ویژگیهای زیر بهترین کاندیداهای جراحی انحراف تیغه بینی محسوب میشوند:
- گرفتگی قابلتوجه بینی دارند.
- انحراف تیغه بینی در معاینه تأیید شده است.
- انحراف واقعاً در تنفس آنها نقش دارد.
- با درمان علتهای همراه، همچنان مشکل تنفسی دارند.
پس صرفاً داشتن انحراف بینی به معنی این نیست که سپتوپلاستی حتماً تنفس شما را بهتر میکند. اگر آلرژی دارید، ممکن است بخشی از گرفتگی بینی شما از تورم و التهاب داخل بینی باشد، نه فقط انحراف تیغه. در این شرایط، پزشک ممکن است ابتدا یا همزمان آلرژی را درمان کند.
اگر بعد از کنترل آلرژی همچنان انحراف تیغه راه تنفس را تنگ کرده باشد، سپتوپلاستی میتواند برای اصلاح مشکل ساختاری بینی شما مطرح شود.
قبل از عمل انحراف بینی چه سؤالاتی از جراح بپرسیم؟
قبل از اینکه برای سپتوپلاستی تصمیم بگیرید، سوالات زیر را از جراح بپرسید. مهمتر این است که بفهمید مشکل تنفسی شما دقیقاً از کجا میآید و جراحی قرار است چه چیزی را اصلاح کند. این چکلیست را میتوانید قبل از ویزیت ذخیره کنید و همراه خودتان ببرید: (خجالتی نباشید و با خیال راحت سوالاتتان را از جراح بپرسید!)
چکلیست سؤال از جراح
- مشکل اصلی تنفس من دقیقاً چیست؟
- آیا انحراف تیغه بینی علت اصلی گرفتگی من است؟
- آیا شاخکهای بینی من هم بزرگ هستند؟
- آیا دریچه بینی من مشکلی دارد؟
- آیا آلرژی یا التهاب در گرفتگی من نقش دارد؟
- آیا سپتوپلاستی بهتنهایی برای من کافی است؟
- آیا لازم است همزمان شاخکهای بینی یا بخش دیگری را هم درمان کنم؟
- آیا ظاهر بینی من بعد از عمل تغییر میکند؟
- اگر میخواهم فرم بینیام هم تغییر کند، آیا به سپتورینوپلاستی نیاز دارم؟
- عمل با چه نوع بیهوشی یا بیحسی انجام میشود؟
- معمولاً چند روز نمیتوانم سر کار بروم؟
- چه زمانی میتوانم ورزش کنم؟
- چه زمانی میتوانم فین کنم؟
- اسپلینت یا تامپون داخل بینی میگذارید؟
- چه زمانی باید برای ویزیت بعد از عمل مراجعه کنم؟
- مهمترین عوارضی که با توجه به شرایط من باید بدانم چیست؟
- اگر بعد از عمل همچنان بینیام گرفته باشد، چه علتهایی را بررسی میکنید؟
